|
518.
Evaṃ me sutaṃ–ekaṃ samayaṃ Bhagavā Kosalesu cārikaṃ caramāno
mahatā bhikkhusaṃghena saddhiṃ pañcamattehi bhikkhusatehi yena
Manasākaṭaṃ nāma Kosalānaṃ brāhmaṇagāmo tadavasari. Tatra sudaṃ
Bhagavā Manasākaṭe viharati uttarena Manasākaṭassa aciravatiyā
nadiyā tīre ambavane.
519.
Tena kho pana samayena sambahulā abhiññātā abhiññātā
brāhmaṇamahāsālā Manasākaṭe paṭivasanti. Seyyathidaṃ, caṅkī
brāhmano tārukkho brāhmaṇo Pokkharasāti brāhmaṇo jāṇusoṇi
brāhmaṇo Todeyyo brāhmaṇo aññe ca abhiññātā abhiññātā
brāhmaṇamahāsālā.
520.
Atha kho Vāseṭṭhabhāradvājānaṃ māṇavānaṃ jaṅghavihāraṃ
anucaṅkamantānaṃ anuvicarantānaṃ maggāmagge kathā udapādi. Atha
kho Vāseṭṭho māṇavo evamāha “Ayameva ujumaggo, ayamañjasāyano
niyyāniko niyyāti takkarassa brahmasahabyatāya, yvāyaṃ akkhāto
brāhmaṇena Pokkharasātinā”ti. Bhāradvājopi māṇavo evamāha
“Ayameva ujumaggo, ayamañjasāyano niyyāniko niyyāti takkarassa
brahmasahabyatāya, yvāyaṃ akkhāto brāhmaṇena tārukkhenā”ti. Neva
kho asakkhi Vāseṭṭho māṇavo bhāradvājaṃ māṇavaṃ saññāpetuṃ, na
pana asakkhi bhāradvājo māṇavo Vāseṭṭhaṃ māṇavaṃ saññāpetuṃ.
521.
Atha kho Vāseṭṭho māṇavo bhāradvājaṃ māṇavaṃ āmantesi “Ayaṃ kho
Bhāradvāja samaṇo Gotamo Sakyaputto Sakyakulā pabbajito
manasākaṭe viharati uttarena manasākaṭassa aciravatiyā nadiyā
tīre ambavane. Taṃ kho pana bhavantaṃ Gotamaṃ evaṃ kalyāṇo
kittisaddo abbhuggato “Itipi so Bhagavā Arahaṃ Sammāsambuddho
Vijjācaraṇasampanno Sugato Lokavidū Anuttaro purisadammasārathi
satthā devamanussānaṃ Buddho Bhagavā”ti.
Āyāma
bho Bhāradvāja yena samaṇo Gotamo tenupasaṅkamissāma,
upasaṅkamitvā etamatthaṃ samaṇaṃ Gotamaṃ pucchissāma. Yathā no
samaṇo Gotamo byākarissati, tathā naṃ dhāressāmāti. “Evaṃ bho”ti
kho Bhāradvājo māṇavo Vāseṭṭhassa māṇavassa paccassosi.
Maggāmaggakathā
522.
Atha kho Vāseṭṭhabhāradvājā māṇavā yena Bhagavā
tenupasaṅkamiṃsu, upasaṅkamitvā Bhagavatā saddhiṃ sammodiṃsu,
sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdiṃsu.
Ekamantaṃ nisinno kho Vāseṭṭho māṇavo Bhagavantaṃ etadavoca
“Idha bho Gotama amhākaṃ jaṅghavihāraṃ anucaṅkamantānaṃ
anuvicarantānaṃ maggāmagge kathā udapādi. Ahaṃ evaṃ vadāmi
‘Ayameva ujumaggo ayamañjasāyano niyyāniko niyyāti takkarassa
brahmasahabyatāya, yvāyaṃ akkhāto brāhmaṇena Pokkharasātinā’ti.
Bhāradvājo māṇavo evamāha ‘Ayameva ujumaggo ayamañjasāyano
niyyāniko niyyāti takkarassa brahmasahabyatāya, yvāyaṃ akkhāto
brāhmaṇena tārukkhenā’ti. Ettha bho Gotama attheva viggaho,
atthi vivādo, atthi nānāvādo”ti.
523. Iti kira Vāseṭṭha tvaṃ evaṃ vadesi “Ayameva ujumaggo
ayamañjasāyano niyyāniko niyyāti takkarassa brahmasahabyatāya,
yvāyaṃ akkhāto brāhmaṇena Pokkharasātinā”ti. Bhāradvājo māṇavo
evamāha “Ayameva ujumaggo ayamañjasāyano niyyāniko niyyāti
takkarassa brahmasahabyatāya, yvāyaṃ akkhāto brāhmaṇena
tārukkhenā”ti. Atha kismiṃ pana vo Vāseṭṭha viggaho, kismiṃ
vivādo, kismiṃ nānāvādoti.
524.
Maggāmagge bho Gotama, kiñcāpi bho Gotama brāhmaṇā nānāmagge
paññapenti, addhariyā brāhmaṇā tittiriyā brāhmaṇā chandokā
brāhmaṇā bavhārijjhā brāhmaṇā, atha kho sabbāni tāni niyyānikā
niyyanti takkarassa brahmasahabyatāya.
Seyyathāpi bho
Gotama gāmassa vā nigamassa vā avidūre bahūni cepi nānāmaggāni
bhavanti, atha kho sabbāni tāni gāmasamosaraṇāni bhavanti.
Evameva kho bho Gotama kiñcāpi brāhmaṇā nānāmagge paññāpenti,
addhariyā brāhmaṇā tittiriyā brāhmaṇā chandokā brāhmaṇā
bavhārijjhā brāhmaṇā, atha kho sabbāni tāni niyyānikā niyyanti
takkarassa brahmasahabyatāyāti.
Vāseṭṭhamāṇavānuyoga
525.
“Niyyantī”ti Vāseṭṭha vadesi. “Niyyantī”ti bho Gotama vadāmi.
“Niyyantī”ti Vāseṭṭha vadesi. “Niyyantī”ti bho Gotama vadāmi.
“Niyyantī”ti Vāseṭṭha vadesi. “Niyyantī”ti bho Gotama vadāmi.
Kiṃ pana Vāseṭṭha
atthi koci tevijjānaṃ brāhmaṇānaṃ ekabrāhmaṇopi, yena brahmā
sakkhidiṭṭhoti. No hidaṃ bho Gotama.
Kiṃ pana Vāseṭṭha
atthi koci tevijjānaṃ brāhmaṇānaṃ ekācariyopi, yena brahmā
sakkhidiṭṭhoti. No hidaṃ bho Gotama.
Kiṃ pana Vāseṭṭha
atthi koci tevijjānaṃ brāhmaṇānaṃ ekācariyapācariyopi, yena
brahmā sakkhidiṭṭhoti. No hidaṃ bho Gotama.
Kiṃ pana Vāseṭṭha
atthi koci tevijjānaṃ brāhmaṇānaṃ yāva sattamā ācariyāmahayugā (Sattamācariyamahayugā
- Syā),
yena brahmā sakkhidiṭṭhoti. No hidaṃ bho Gotama.
526.
Kiṃ pana Vāseṭṭha yepi tevijjānaṃ brāhmaṇānaṃ pubbakā isayo
mantānaṃ kattāro mantānaṃ pavattāro, yesamidaṃ etarahi tevijjā
brāhmaṇā porāṇaṃ mantapadaṃ gītaṃ pavuttaṃ samihitaṃ (Samīhitaṃ - Syā),
tadanugāyanti, tadanubhāsanti, bhāsitamanubhāsanti,
vācitamanuvācenti. Seyyathidaṃ, Aṭṭhako Vāmako Vāmadevo
Vessāmitto Yamataggi Aṅgīraso Bhāradvājo Vāseṭṭho Kassapo Bhagu.
Tepi evamāhaṃsu “Mayametaṃ jānāma, mayametaṃ passāma, yattha vā
brahmā, yena vā brahmā, yatiṃ vā brahmā”ti. No hidaṃ bho Gotama.
527.
Iti kira Vāseṭṭha natthi koci tevijjānaṃ brāhmaṇānaṃ
ekabrāhmaṇopi, yena brahmā sakkhidiṭṭho. Natthi koci tevijjānaṃ
brāhmaṇānaṃ ekācariyopi, yena brahmā sakkhidiṭṭho. Natthi koci
tevijjānaṃ brāhmaṇānaṃ ekācariyapācariyopi, yena brahmā
sakkhidiṭṭho. Natthi koci tevijjānaṃ brāhmaṇānaṃ yāva sattamā
ācariyāmahayugā, yena brahmā sakkhidiṭṭho. Yepi kira tevijjānaṃ
brāhmaṇānaṃ pubbakā isayo mantānaṃ kattāro mantānaṃ pavattāro,
yesamidaṃ etarahi tevijjā brāhmaṇā porāṇaṃ mantapadaṃ gītaṃ
pavuttaṃ samihitaṃ, tadanugāyanti, tadanubhāsanti,
bhāsitamanubhāsanti, vācitamanuvācenti. Seyyathidaṃ,Aṭṭhako
Vāmako Vāmadevo Vessāmitto Yamataggi Aṅgīraso Bhāradvājo
Vāseṭṭho Kassapo Bhagu. Tepi na evamāhaṃsu “Mayametaṃ jānāma,
mayametaṃ passāma, yattha vā brahmā, yena vā brahmā, yahiṃ vā
brahmā”ti. Teva tevijjā brāhmaṇā evamāhaṃsu “Yaṃ na jānāma, yaṃ
na passāma, tassa sahabyatāya maggaṃ desema, ayameva ujumaggo
ayamañjasāyano niyyāniko niyyāti takkarassa
brahmasahabyatāyā”ti.
528.
Taṃ kiṃ maññasi Vāseṭṭha, nanu evaṃ sante tevijjānaṃ brāhmaṇānaṃ
appāṭihīrakataṃ bhāsitaṃ sampajjatīti. Addhā kho bho Gotama evaṃ
sante tevijjānaṃ brāhmaṇānaṃ appāṭihīrakataṃ bhāsitaṃ
sampajjatīti.
Sādhu Vāseṭṭha,
te vata (Teva - Ka)
Vāseṭṭha tevijjā brāhmaṇā yaṃ na jānanti, yaṃ na passanti, tassa
sahabyatāya maggaṃ desessanti “Ayameva ujumaggo ayamañjasāyano
niyyāniko niyyāti takkarassa brahmasahabyatāyā”ti, netaṃ ṭhānaṃ
vijjati.
529.
Seyyathāpi Vāseṭṭha andhaveṇi paramparasaṃsattā purimopi na
passati, majjhimopi na passati, pacchimopi na passati. Evameva
kho Vāseṭṭha andhaveṇūpamaṃ maññe tevijjānaṃ brāhmaṇānaṃ
bhāsitaṃ, purimopi na passati, majjhimopi na passati, pacchimopi
na passati. Tesamidaṃ tevijjānaṃ brāhmaṇānaṃ bhāsitaṃ
hassakaññeva sampajjati, nāmakaññeva sampajjati, rittakaññeva
sampajjati, tucchakaññeva sampajjati.
530. Taṃ kiṃ maññasi Vāseṭṭha, passanti tevijjā brāhmaṇā
candimasūriye, aññe cāpi bahujanā. Yato ca candimasūriyā
uggacchanti, yattha ca ogacchanti, āyācanti thomayanti pañjalikā
namassamānā anuparivattantīti.
Evaṃ bho Gotama,
passanti tevijjā brāhmaṇā candimasūriye, aññe cāpi bahujanā.
Yato ca candimasūriyā uggacchanti, yattha ca ogacchanti,
āyācanti thomayanti pañjalikā namassamānā anuparivattantīti.
531.
Taṃ kiṃ maññasi Vāseṭṭha, yaṃ passanti tevijjā brāhmaṇā
candimasūriye, aññe cāpi bahujanā. Yato ca candimasūriyā
uggacchanti, yattha ca ogacchanti, āyācanti thomayanti pañjalikā
namassamānā anuparivattanti. Pahonti tevijjā brāhmaṇā
candimasūriyānaṃ sahabyatāya maggaṃ desetuṃ “Ayameva ujumaggo
ayamañjasāyano niyyāniko niyyāti takkarassa candimasūriyānaṃ
sahabyatāyā”ti. No hidaṃ bho Gotama.
Iti kira Vāseṭṭha
yaṃ passanti tevijjā brāhmaṇā candimasūriye, aññe cāpi bahujanā.
Yato ca candimasūriyā uggacchanti, yattha ca ogacchanti,
āyācanti thomayanti pañjalikā namassamānā anuparivattanti.
Tesampi nappahonti candimasūriyānaṃ sahabyatāya maggaṃ desetuṃ
“Ayameva ujumaggo ayamañjasāyano niyyāniko niyyāti takkarassa
candimasūriyānaṃ sahabyatāyā”ti.
532.
Iti pana (Kiṃ pana - Sī, Syā, I)
na kira tevijjehi brāhmaṇehi brahmā sakkhidiṭṭho. Napi kira
tevijjānaṃ brāhmaṇānaṃ ācariyehi brahmā sakkhidiṭṭho. Napi kira
tevijjānaṃ brāhmaṇānaṃ ācariyapācariyehi brahmā sakkhidiṭṭho.
Napi kira tevijjānaṃ brāhmaṇānaṃ yāva sattamā (Sattamehi
- ?)
ācariyāmahayugehi brahmā sakkhidiṭṭho. Yepi kira tevijjānaṃ
brāhmaṇānaṃ pubbakā isayo mantānaṃ kattāro mantānaṃ pavattāro,
yesamidaṃ etarahi tevijjā brāhmaṇā porāṇaṃ mantapadaṃ gītaṃ
pavuttaṃ samihitaṃ, tadanugāyanti, tadanubhāsanti,
bhāsitamanubhāsanti, vācitamanuvācenti. Seyyathidaṃ, aṭṭhako
vāmako Vāmadevo Vessāmitto Yamataggi Aṅgīraso Bhāradvājo
Vāseṭṭho Kassapo Bhagu. Tepi na evamāhaṃsu “Mayametaṃ jānāma,
mayametaṃ passāma, yattha vā brahmā, yena vā brahmā, yahiṃ vā
brahmā”ti. Teva tevijjā brāhmaṇā evamāhaṃsu “Yaṃ na jānāma, yaṃ
na passāma, tassa sahabyatāya maggaṃ desema, ayameva ujumaggo
ayamañjasāyano niyyāniko niyyāti takkarassa
brahmasahabyatāyā”ti.
533. Taṃ kiṃ maññasi Vāseṭṭha, nanu evaṃ sante tevijjānaṃ
brāhmaṇānaṃ appāṭihīrakataṃ bhāsitaṃ sampajjatīti. Addhā kho bho
Gotama evaṃ sante tevijjānaṃ brāhmaṇānaṃ appāṭihīrakataṃ
bhāsitaṃ sampajjatīti.
Sādhu vāseṭṭha,
te vata Vāseṭṭha tevijjā brāhmaṇā yaṃ na jānanti, yaṃ na
passanti, tassa sahabyatāya maggaṃ desessanti “Ayameva ujumaggo
ayamañjasāyano niyyāniko niyyāti takkarassa
brahmasahabyatāyā”ti, netaṃ ṭhānaṃ vijjati.
Janapadakalyāṇīupamā
534. Seyyathāpi Vāseṭṭha puriso evaṃ vadeyya “Ahaṃ yā imasmiṃ
janapade janapadakalyāṇī, taṃ icchāmi taṃ kāmemī”ti. Tamenaṃ
evaṃ vadeyyuṃ “Ambho purisa yaṃ tvaṃ janapadakalyāṇiṃ icchasi
kāmesi, jānāsi taṃ janapadakalyāṇiṃ khattiyī vā brāhmaṇī vā
vessī vā suddī vā”ti, iti puṭṭho “No”ti vadeyya.
Tamenaṃ evaṃ
vadeyyuṃ “Ambho purisa yaṃ tvaṃ janapadakalyāṇiṃ icchāsi kāmesi,
jānāsi taṃ janapadakalyāṇiṃ evaṃnāmā evaṃgottāti vā, dīghā vā
rassā vā majjhimā vā kāḷī vā sāmā vā maṅguracchavī vāti,
amukasmiṃ gāme vā nigame vā nagare vāti, iti puṭṭho ‘No’ti
vadeyya. Tamenaṃ evaṃ vadeyyuṃ “Ambho purisa yaṃ tvaṃ na jānāsi
na passasi, taṃ tvaṃ icchasi kāmesī”ti, iti puṭṭho “Āmā”ti
vadeyya.
535.
Taṃ kiṃ maññasi Vāseṭṭha, nanu evaṃ sante tassa purisassa
appāṭihīrakataṃ bhāsitaṃ sampajjatīti. Addhā kho bho Gotama evaṃ
sante tassa purisassa appāṭihīrakataṃ bhāsitaṃ sampajjatīti.
536.
Evameva kho Vāseṭṭha na kira tevijjehi brāhmaṇehi brahmā
sakkhidiṭṭho. Napi kira tevijjānaṃ brāhmaṇānaṃ ācariyehi brahmā
sakkhidiṭṭho. Napi kira tevijjānaṃ brāhmaṇānaṃ ācariyapācariyehi
brahmā sakkhidiṭṭho. Napi kira tevijjānaṃ brāhmaṇānaṃ yāva
sattamā ācariyāmahayugehi brahmā sakkhidiṭṭho. Yepi kira
tevijjānaṃ brāhmaṇānaṃ pubbakā isayo mantānaṃ kattāro mantānaṃ
pavattāro, yesamidaṃ etarahi tevijjā brāhmaṇā porāṇaṃ mantapadaṃ
gītaṃ pavuttaṃ samihitaṃ, tadanugāyanti, tadanubhāsanti,
bhāsitamanubhāsanti, vācitamanuvācenti. Seyyathidaṃ, Aṭṭhako
Vāmako Vāmadevo Vessāmitto Yamataggi Aṅgīraso Bhāradvājo
Vāseṭṭho Kassapo Bhagu. Tepi na evamāhaṃsu “Mayametaṃ jānāma,
mayametaṃ passāma, yattha vā brahmā, yena vā brahmā, yahiṃ vā
brahmā”ti. Teva tevijjā brāhmaṇā evamāhaṃsu “Yaṃ na jānāma, yaṃ
na passāma, tassa sahabyatāya maggaṃ desema, ayameva ujumaggo
ayamañjasāyano niyyāniko niyyāti takkarassa
brahmasahabyatāyā”ti.
537. Taṃ kiṃ maññasi Vāseṭṭha, nanu evaṃ sante tevijjānaṃ
brāhmaṇānaṃ appāṭihīrakataṃ bhāsitaṃ sampajjatīti. Addhā kho bho
Gotama evaṃ sante tevijjānaṃ brāhmaṇānaṃ appāṭihīrakataṃ
bhāsitaṃ sampajjatīti.
Sādhu Vāseṭṭha,
te vata Vāseṭṭha tevijjā brāhmaṇā yaṃ na jānanti, yaṃ na
passanti, tassa sahabyatāya maggaṃ desessanti “Ayameva ujumaggo
ayamañjasāyano niyyāniko niyyāti takkarassa
brahmasahabyatāyā”ti, netaṃ ṭhānaṃ vijjati.
|
1.
Như
vầy tôi nghe. Một thời Thế Tôn đang du hành ở Kosala
(Câu-tát-la) cùng với đại chúng Tỷ-kheo khoảng năm trăm vị và đi
đến một làng Bà-la-môn ở Kosala tên là Manasàkata. Tại đây, ở
Manasakata, Thế Tôn trú tại một vườn xoài trên bờ sông Aciravati
(A-trí-la-phạt-để), phía Bắc làng Manasàkata.
2. Lúc bấy giờ, nhiều Bà-la-môn
trứ danh, đại phú hào ở tại Manasàkata như Bà-la-môn Canki
(Thường-già), Bà-la-môn Tàrukkha (Đa-lê-xa) Bà-la-môn
Pokkharasàti (Phí-già-la-bà-la), Bà-la-môn Jànussoni (Sanh Lậu),
Bà-la-môn Todeyya (Đạo-đề-da) và nhiều Bà-la-môn trứ danh, đại
phú hào khác.
3. Lúc bấy giờ, một cuộc nghị
luận về chánh đạo và tà đạo khởi lên giữa Vàsettha (Bà-tất-sá)
và Bhàradvàja (Bạt-la-đà-phạn-xà) trong khi đi bách bộ để tĩnh
dưỡng, vừa đi vừa suy nghĩ tư duy.
4. Thanh niên Bà-la-môn Vàsettha
nói:
- Đây là trực đạo, đây là chánh
đạo hướng đến, dẫn đến cộng trú với Phạm thiên cho những ai thực
hành theo. Đó là con đường do Bà-la-môn Pokkharasàti giảng dạy;
5. Thanh niên Bà-la-môn
Bhàradvàja nói:
- Đây là trực đạo, đây là chánh
đạo hướng đến, dẫn đến cộng trú với Phạm thiên cho những ai thực
hành theo, đó là con đường do Bà-la-môn Tàrukkha giảng dạy.
6. Thanh niên Bà-la-môn Vàsettha
không thể thuyết phục được thanh niên Bà-la-môn Bhàradvàja và
thanh niên Bà-la-môn Bhàradvàja, cũng không thể thuyết phục được
thanh niên Bà-la-môn Vàsettha.
7. Khi ấy thanh niên Bà-la-môn
Vàsettha nói với thanh niên Bà-la-môn Bhàradvàja:
- Này Bhàradvàja, Sa-môn Gotama
là Thích tử, xuất gia từ ḍng họ Thích-ca, nay trú ở Manasàkata,
tại một vườn xoài trên bờ sông Aciravati, phía Bắc làng
Manasàkata. Tiếng đồn tốt đẹp sau đây được truyền đi về Tôn giả
Gotama: "Ngài là Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Biến Tri, Minh
Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự
Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn". Này Bhàradvàja, hăy
đến Sa-môn Gotama và hỏi Sa-môn Gotama về nghĩa lư này, và
Sa-môn Gotama trả lời như thế nào, chúng ta sẽ như vậy thọ tŕ.
- Tôn giả, xin vâng!
Thanh niên Bà-la-môn Bhàradvàja
trả lời với thanh niên Bà-la-môn Vàsettha.
8. Lúc bấy giờ hai thanh niên
Bà-la-môn Vàsettha và Bhàradvàja đến Thế Tôn, khi đă đến liền
nói những lời chào đón hỏi thăm xă giao với Thế Tôn và ngồi
xuống một bên, khi ngồi xuống một bên, thanh niên Bà-la-môn
Vàsettha bạch Thế Tôn:
- Tôn giả Gotama, một cuộc nghị
luận về chánh đạo và tà đạo khởi lên giữa hai chúng tôi trong
khi đi bách bộ để tĩnh dưỡng vừa đi vừa suy nghĩ, tư duy. Tôi
nói như vầy: "Đây là trực đạo, đây là chánh đạo, hướng đến, dẫn
đến cộng trú với Phạm thiên cho những ai thực hành theo, đó là
con đường do Bà-la-môn Pokkharasàti giảng dạy". Thanh niên
Bà-la-môn Bhàradvàja nói như vầy: "Đây là trực đạo, đây là chánh
đạo hướng đến, dẫn đến cộng trú với Phạm thiên cho những ai thực
hành theo, đó là con đường do Bà-la-môn Tàrukkha giảng dạy". Tôn
giả Gotama , đó là sự tranh luận, sự luận chấp, đó là sự bất
đồng ư kiến.
9. Này Vàsettha, Ngươi nói như
vầy: "Đây là trực đạo, đây là chánh đạo, hướng đến, dẫn đến cộng
trú với Phạm thiên cho những ai thực hành theo. Đó là con đường
do Bà-la-môn Pokkharasàti giảng dạy". C̣n thanh niên Bà-la-môn
Bhàradvàja nói như vầy: "Đây là trực đạo, đây là chánh đạo hướng
, dẫn đến cộng trú với Phạm thiên cho những ai thực hành theo,
đó là con đường do Bà-la-môn Tàrukkha giảng dạy". Này Vàsettha,
ở nơi đây tranh biện về vấn đề ǵ, luận chấp về vấn đề ǵ và bất
đồng ư kiến về vấn đề ǵ?
10. - Tôn giả Gotama, về vấn đề
chánh đạo và tà đạo. Tôn giả Gotama, nhiều Bà-la-môn thuyết dạy
nhiều con đường sai khác như các vị Bà-la-môn Addhàriyà, các vị
Bà-la-môn Tittiriyà, và các vị Bà-la-môn Chandokà, các vị
Bà-la-môn Chandavà, các vị Bà-la-môn Bràhmacariyà - tất cả con
đường này hướng đến, dẫn đến cộng trú với Phạm thiên cho những
ai thực hành theo. Tôn giả Gotama, như gần làng hay gần trị trấn
có nhiều con đường sai khác, nhưng tất cả con đường này đều dẫn
đến làng. Cũng vậy, Tôn giả Gotama, nhiều Bà-la-môn thuyết dạy
nhiều con đường sai khác - như các Bà-la-môn Addhariyà, các vị
Bà-la-môn Tittiriyà, các vị Bà-la-môn Chandokà, các vị Bà-la-môn
Chandàvà, các vị Bà-la-môn Bràhmacariyà. Tất cả con đường này
hướng đến, dẫn đến cộng trú với Phạm thiên cho những ai thực
hành theo.
- Này Vàsettha, có phải Ngươi
nói: "Chúng dẫn đến?"
- Tôn giả Gotama, vâng, tôi nói:
"Chúng dẫn đến".
- Này Vàsettha, có phải Ngươi
nói: "Chúng dẫn đến".
- Tôn giả Gotama, vâng, tôi nói:
"Chúng dẫn đến".
- Này Vàsettha, có phải Ngươi
nói: "Chúng dẫn đến".
- Tôn giả Gotama, vâng, tôi nói:
"Chúng dẫn dến".
12. - Thế nào Vàsettha? Có
Bà-la-môn nào trong những Bà-la-môn tinh thông ba tập Vedà tận
mặt đă thấy Phạm thiên?
- Tôn giả Gotama, không có vị
nào.
- Thế nào Vàsettha? Có tôn sư
nào của các Bà-la-môn tinh thông ba tập Vedà đă tận mặt thấy
Phạm thiên?
- Tôn giả Gotama, không có vị
nào.
- Thế nào Vàsettha? Có Bà-la-môn
nào cho đến bảy đời tôn sư và đại tôn sư của những vị Bà-la-môn
tinh thông ba tập Vedà đă tận mặt nh́n thấy Phạm thiên?
- Tôn giả Gotama, không có vị
nào.
13. - Thế nào, này Vàsettha.
Những vị tu sĩ thời cổ trong các Bà-la-môn tinh thông ba tập
Vedà, những vị sáng tác các thần chú, những vị tŕ tụng thần chú
mà xưa kia những thần chú được hát lên, được tŕ tụng, được ngâm
vịnh và ngày nay những vị Bà-la-môn tinh thông ba tập Vedà cũng
hát lên, tŕ tụng và ngâm giảng như các vị Atthaka (A-sá-ca)
Vàmaka (Bà-ma), Vàmadeva (Bà-ma-đề-bà), Angirasa (Ương-kỳ-sá),
Bhàradvàja (Bạt-la-đà-phan-xà), Vàsettha (Bà-tất-sá), Kassapa
(Ca-diếp), Bhagu (Bà-cữu), những vị này có nói: "Chúng tôi biết,
chúng tôi thấy chỗ ở Phạm thiên, chỗ đến Phạm thiên, chỗ đi Phạm
thiên?"
- Tôn giả Gotama, không có vị
nào.
14. - Này Vàsettha, như vậy
Ngươi nói không có một Bà-la-môn nào trong những vị tinh thông
ba tập Vedà đă tận mặt thấy Phạm thiên - không có một tôn sư nào
của các Bà-la-môn tinh thông ba tập Vedà đă tận mặt thấy Phạm
thiên, không có một đại tôn sư nào của ác Bà-la-môn tinh thông
ba tập và đă tận mặt thấy Phạm thiên - không có một Bà-la-môn
nào cho đến bảy đời đại tôn sư, tôn sư của những Bà-la-môn tinh
thông ba tập Vedà đă tận mắt thấy Phạm thiên, trong những tu sĩ
thời cổ, trong các Bà-la-môn tinh thông ba tập Vedà, những vị
sáng tác các thần chú, những vị tŕ tụng thần chú mà xưa kia
những thần chú được hát lên, được tŕ tụng, được ngâm vịnh và
ngày nay những Bà-la-môn tinh thông ba tập Vedà cũng hát lên,
tŕ tụng và giảng dạy như các vị Atthaka, Vàmaka, Vàmadeva,
Vessàmita, Yamataggi, Angirasa, Bhàradvàja, Vàsettha, Kassapa,
Bhagu, không có một vị nào đă nói: "Chúng tôi biết, chúng tôi
thấy Phạm thiên ở đâu, Phạm thiên từ đâu đến, Phạm thiên sẽ đi
đâu". Như vậy, các Bà-la-môn tinh thông ba tập Vedà đă nói:
"Chúng tôi không biết, chúng tôi không thấy con đường đưa đến
cộng trú với Phạm thiên, nhưng chúng tôi thuyết dạy con đường
ấy: "Đây là trực đạo, đây là chánh đạo hướng đến, dẫn đến cộng
trú với Phạm thiên cho những ai thực hành theo".
Này Vàsettha, Ngươi nghĩ thế
nào? Sự kiện là như vậy thời có phải lời nói của những Bà-la-môn
tinh thông ba tập Vedà là không chánh xác, hợp lư?
- Tôn giả Gotama, sự kiện là như
vậy thời lời nói của những Bà-la-môn tinh thông ba tập Vedà là
không chánh xác, hợp lư.
15. - Này Vàsettha, những
Bà-la-môn tinh thông ba tập Vedà không biết, không thấy con
đường đưa đến cộng trú với Phạm thiên mà thuyết dạy: "Đây là
trực đạo, đây là chánh đạo hướng đến, dẫn đến cộng trú với Phạm
thiên cho những ai thực hành theo", thật không thể có sự kiện
ấy. Này Vàsettha, ví như một chuỗi người mù ôm lưng nhau, người
trước không thấy, người giữa cũng không thấy, người cuối cùng
cũng không thấy. Như vậy, này Vàsettha lời nói của những
Bà-la-môn tinh thông ba tập Vedà, người đầu không thấy, giữa
cũng không thấy, người cuối cùng cũng không thấy, giống như lời
nói mù quáng. Lời nói của những Bà-la-môn tinh thông ba tập Vedà
như vậy là lời nói đáng chê cười, là lời nói suông, là lời nói
không tưởng, là lời nói trống rỗng.
16. - Này Vàsettha, nhà Ngươi
nghĩ thế nào? Các Bà-la-môn tinh thông ba tập Vedà như phần đông
nhiều người khác - có thể thấy mặt trăng, mặt trời không, trong
khi các vị này cầu khẩn, tán thán, vừa đi xung quanh, vừa chấp
tay và đảnh lễ chỗ mặt trăng, mặt trời mọc và lặn?
- Thưa vâng, Tôn giả Gotama, các
Bà-la-môn tinh thông ba tập Vedà như phần đông nhiều người khác
có thể thấy mặt trăng, mặt trời, trong khi các vị này cầu khẩn,
tán thán, vừa đi xung quanh, vừa chấp tay đảnh lễ chỗ mặt trăng,
mặt trời mọc và lặn.
17. - Này Vàsettha, nhà Ngươi
nghĩ thế nào? Các Bà-la-môn tinh thông ba tập Vedà - như phần
đông nhiều người khác thấy mặt trăng, mặt trời, trong khi các vị
này cầu khẩn, tán thán, vừa đi xung quanh, vừa chấp tay và đảnh
lễ chỗ mặt trăng mặt trời mọc và lặn, những vị này có thể thuyết
dạy con đường đưa đến sự cộng trú với mặt trăng mặt trời không?
Đây là trực đạo, đây là chánh đạo hướng đến, dẫn đến cộng trú
với mặt trăng, mặt trời cho những ai thực hành theo?
- Tôn giả Gotama, không thể
được!
18. - Này Vàsettha, Ngươi nói
rằng các Bà-la-môn tinh thông ba tập Vedà như phần đông nhiều
người khác, thấy mặt trăng, mặt trời trong khi các vị này cầu
khẩn tán thán, vừa đi xung quanh, vừa chấp tay và đảnh lễ chỗ
mặt trăng, mặt trời mọc và lặn, những vị này không có thể thuyết
dạy con đường đưa đến sự cộng trú với mặt trăng mặt trời: "Đây
là trực đạo, đây là chánh đạo hướng đến, dẫn đến cọng trú với
mặt trăng, mặt trời cho những ai thực hành theo". Ngươi cũng nói
các Bà-la-môn tinh thông ba tập Vedà không thể tận mắt thấy được
Phạm thiên, các tôn sư của những Bà-la-môn tinh thông ba tập
Vedà không thể tận mắt thấy được Phạm thiên, các đại tôn sư các
Bà-la-môn tinh thông ba tập Vedà không thể tận mắt thấy được
Phạm thiên, các Bà-la-môn cho đến bảy đời đại tôn sư, tôn sư của
những Bà-la-môn tinh thông ba tập Vedà không thể tận mắt thấy
được Phạm thiên. Ngươi cũng nói trong những tu sĩ thời cổ trong
các Bà-la-môn tinh thông ba tập Vedà, những vị sáng tác các thần
chú, được hát lên, được tŕ tụng, được ngâm vịnh và ngày nay
những Bà-la-môn cũng hát lên, tŕ tụng và giảng dạy - như các vị
Atthaka, Vàmaka, Vàmadeva, Vessàmitta, Yamataggi, Anigirasa,
Bhàradvàja, Vàsettha, Kassapa, Bhagu, không có một vị nào đă
nói: "Chúng tôi biết, chúng tôi thấy Phạm thiên ở đâu, Phạm
thiên từ đâu đến, Phạm thiên sẽ đi đâu". Như vậy các Bà-la-môn
tinh thông ba tập Vedà đă nói: "Chúng tôi không biết, chúng tôi
không thấy con đường đưa đến cộng trú với Phạm thiên, nhưng
chúng tôi thuyết dạy con đường ấy: "Đây là trực đạo, đây là
chánh đạo hướng đến, dẫn đến cộng trú với Phạm thiên cho những
ai thực hành theo". Này Vàsettha, nhà Ngươi nghĩ thế nào? Sự
kiện là như vậy, thời có phải lời nói của những Bà-la-môn tinh
thông ba tập Vedà là không chánh xác, hợp lư?"
- Tôn giả Gotama, sự kiện là như
vậy, thời lời nói của những Bà-la-môn tinh thông ba tập Vedà là
không chánh xác, hợp lư.
- Lành thay, này Vàsettha! Những
Bà-la-môn tinh thông ba tập Vedà không biết, không thấy con
đường đưa đến cọng trú với Phạm thiên mà thuyết dạy: "Đây là
trực đạo, đây là chánh đạo hướng đến, dẫn đến cộng trú với Phạm
thiên cho những ai thực hành theo". Thật không có sự kiện ấy.
19. Này Vàsettha, như có người
nói: "Tôi yêu và ái luyến một cô gái đẹp trong nước này". Có
người hỏi: "Này bạn, cô gái đẹp mà Ông yêu và ái luyến ấy, Ông
có biết là người giai cấp nào, là Sát-đế-lỵ, hay Bà-la-môn, hay
Phệ-xá, hay Thủ-đà?" Khi được hỏi, người ấy trả lời không biết.
Có người hỏi: "Này bạn, cô gái đẹp Ông yêu và ái luyến ấy, Ông
có biết tên ǵ, họ ǵ, lớn người, thấp người hay người bậc
trung? Da đen sẩm, da ngăm ngăm đen hay da hồng hào? Ở tại làng
nào, ấp nào, hay thành phố nào?" Khi được hỏi vậy, người ấy trả
lời không biết. Có người hỏi: "Này bạn, như vậy có phải Ông đă
yêu và đă ái luyến một người Ông không biết, không thấy?" Được
hỏi vậy, vị ấy trả lời phải. Này Vàsettha, Ngươi nghĩ thế nào?
Sự kiện là như vậy, thời có phải lời nói của người kia là không
chánh xác, hợp lư?
- Vâng phải, Tôn giả Gotama. Sự
kiện là như vậy, thời lời nói của người kia không chánh xác, hợp
lư.
20. - Cũng vậy, này Vàsettha,
Ngươi nói rằng các Bà-la-môn tinh thông ba tập Vedà không thể
tận mắt thấy được Phạm thiên, các đại tôn sư các Bà-la-môn tinh
thông ba tập Vedà không thể tận mắt thấy được Phạm thiên, các
Bà-la-môn cho đến bảy đời đại tôn sư, tôn sư của những Bà-la-môn
tinh thông ba tập Vedà, không thể tận mắt thấy được Phạm thiên.
Ngươi cũng nói những tu sĩ thời cổ trong các Bà-la-môn tinh
thông ba tập Vedà, những vị sáng tác các thần chú, những vị tŕ
tụng thần chú mà xưa kia các thần chú được hát lên, được tŕ
tụng, được ngâm vịnh và ngày nay những Bà-la-môn tinh thông ba
tập Vedà cũng hát lên, cũng tŕ tụng và giảng dạy như các vị
Vàmaka, Vàmadeva, Vessàmitta, Yamataggi, Angirasa, Bhàradvàja,
Vàsettha, Kassapa, Bhagu, không có một vị nào đă nói: "Chúng tôi
biết, chúng tôi thấy Phạm thiên ở đâu, Phạm thiên từ đâu đến,
Phạm thiên sẽ đi đâu". Như vậy các Bà-la-môn tinh thông ba tập
Vedà đă nói: "Chúng tôi không biết, chúng tôi không thấy con
đường đưa đến sự cộng trú với Phạm thiên nhưng chúng tôi thuyết
dạy con đường ấy: "Đây là trực đạo, đây là chánh đạo hướng đến,
dẫn đến cộng trú với Phạm thiên cho những ai thực hành theo".
Này Vàsettha, Ngươi nghĩ thế nào? Sự kiện là như vậy, thời có
phải lời nói của những Bà-la-môn tinh thông ba tập Vedà là không
chánh xác, hợp lư?
- Tôn giả Gotama, sự kiện là như
vậy thời lời nói của những Bà-la-môn tinh thông ba tập Vedà là
không chánh xác, hợp lư.
- Lành thay, Vàsettha, những
Bà-la-môn tinh thông ba tập Vedà không biết, không thấy con
đường đưa đến cộng trú với Phạm thiên mà thuyết dạy: "Đây là
trực đạo, đây là chánh đạo hướng đến, dẫn đến cộng trú với Phạm
thiên cho những ai thực hành theo", thật không có sự kiện ấy.
|